W XVII wieku poza repertuarem świeckim teatry reprezentowały również szkołę na zewnątrz, wystawiając na rozpoczęcie i zakończenie roku nauki sztuki o tematyce religijnej dla szerszej publiczności.
Reforma teatru szkolnego w dobie oświecenia Od połowy XVIII wieku, a więc w okresie reformy szkolnictwa w Polsce, teatr szkolny postawił sobie za cel zaszczepianie ideałów obywatelskich. Stanisław Konarski w Collegium Nobilium zrezygnował z repertuaru łacińskiego, zastępując go klasycystycznymi tragediami francuskimi (np.: Pierre Corneille, Jean Baptiste Racine, Wolter) tłumaczonymi na język polski lub w oryginale oraz współczesnym dramatopisarstwem polskim (np. Tragedia Epaminondy Konarskiego). Konarski przywrócił także role kobiece, grane przez chłopców. Scena Collegium Nobbilium stworzyła dla polskiej publiczności szansę zapoznania się dorobkiem nowoczesnej dramaturgii europejskiej. Za sprawą Franciszka Bohomolca przemianę przeszły też teatry jezuickie, które zaczęły wystawiać adaptacje klasycystycznych sztuk Moliera czy nowe utwory samego Bohomolca. Tu także zrezygnowano z łaciny, a w intermediach pojawiły się wstawki baletowe czy śpiewane. W połowie XVIII wieku w teatrze jezuickim obok obowiązującej tragedii pojawiły się również pierwsze dramy pióra Męcińskiego, Puttkamera i Filipeckiego.