Chile zagroziło tym, że takie posunięcie Boliwii spowoduje nieważność traktatu z 1874. W dniu konfiskaty 200 żołnierzy chilijskich dokonało desantu i opanowało bez walki port w Antofagaście.
W obliczu takiego aktu wrogości Boliwia wypowiedziała wojnę agresorowi 1 marca 1879 i wprowadziła w życie swój tajny sojusz obronny z Peru z 1873. Peruwiański rząd był zdecydowany wykonać zobowiązania wynikające z sojuszu i przeciwstawić się zaborczej polityce Chile, jednocześnie obawiano się, że sojusznicy nie są wystarczająco dobrze przygotowani do konfliktu i dlatego najpierw zdecydowano się rozwiązać konflikt drogą dyplomatyczną. Jednak spotkania na najwyższym szczeblu pomiędzy rządami Chile i Peru nie przyniosły rezultatu. Chile wypowiedziało wojnę aliantom 5 kwietnia 1879. Tak więc Peru stało się stroną wojującą, mimo że nie pozostawało w pierwotnym sporze.
Sojusznicy próbowali wciągnąć do wojny Argentynę, która także pozostawała w sporze granicznym z Chile o Patagonię. Argentyna wybrała jednak pokojowe metody załagodzenia zatargu i nie przyłączyła się do wojny.