Wojny i zarazy Ruś położona jest na starym trakcie prowadzącym z Olsztyna do Nidzicy, a dalej do Warszawy. Z tego powodu wieś często była plądrowana i niszczona w czasie wojen. W czasie wojny polsko-krzyżackiej w 1414 została spustoszona. Ponownie zniszczono ją w czasie wojny w latach 1519–1521. Szwedzi spalili wieś w 1656 oraz powtórnie w czasie wojny północnej. Rekwizycje przeprowadziły wojska napoleońskie.
Podczas pierwszej wojny światowej kilkunastu mieszkańców opuściło wieś i ukrywało się w okolicy. Po kilkunastu dniach wrócili do domu. Rosjanie na ogół zachowywali się poprawnie. Niedaleko pod Olsztynkiem toczyły się zacięte walki (armia rosyjska poniosła klęskę), nazwane później przez Niemców bitwą pod Tannenbergiem.
W Rusi po I wojnie światowej postawiono pomnik poległym mieszkańcom - Rusi, Gągławek oraz Kielar. Zlokalizowany na skwerze przy drodze z Rusi w kierunku Gągławek (przy wjeździe do Rusi), po prawej stronie, przy ogrodzeniu. Zbudowany w formie kopca z kamieni polnych, zwieńczony głazem narzutowym z inskrypcją: „”. Poniżej głazu była tablica z nazwiskami poległych podczas I wojny światowej. Upamiętniono w ten sposób mieszkańców wsi: Ruś (), Kielary () oraz Gągławki (). Stan zachowania zły. Pomnik został rozbity.