Relacja zawiedzionego bohatera kończy się okrzykiem skrajnego rozczarowania: „Oto bilans osiągnięć w tym błędnym kole!”.
Cechy powieści thumb|240px|Zostawiłem list na piazza della Pilotta, gdzie mieści się Universitas Gregoriana i gdzie mieszkają jej profesorowie... Utrzymany w stylu subiektywnej relacji, utwór ma charakter prywatnego dziennika pobytu we Włoszech; autor wykorzystał w nim doskonałą znajomość topografii Rzymu i jego okolic. Powieść odbierana była w Polsce w sposób spłycony, jako typowy dla kultury okresu gomułkowskiego utwór z nurtu zamaskowanej walki z Kościołem i jego watykańskim zapleczem, narastającej w latach sześćdziesiątychW PRL-owskiej kinematografii analogiczne przykłady stanowią filmy K. Kutza Milczenie (1963) i Drewniany różaniec E. i Cz. Petelskich (1964).. W powieści zawarto także subtelną krytykę „poranionej” emigracji polskiej: konsekwentnie niechętnej i wciąż nieprzekonanej co do pozytywnego charakteru zmian, jakie tymczasem dokonały się w kraju, a zarazem pogrążonej w atmosferze przymusowego egzystowania wśród obcych.