Saudade stało się podstawowym środkiem wyrazu powstałej w lizbońskiej dzielnicy Alfama muzyki fado (port. los, przeznaczenie), opartej na poważnym i tęsknym, choć emocjonalnie wylewnym, silnie ekspresyjnym śpiewie wokalistki, ubranej zazwyczaj na czarno. Saudade cechuje twórczość każdego artysty uznanego w Portugalii za wieszcza – od Amálii Rodrigues, uważanej za niedościgły wzorzec śpiewaczki fado, po modernistyczną twórczość pisarską Fernando Pessoi. Saudade, wraz z mitami o Luzytanii stało się głównym przesłaniem nurtu w poezji i literaturze nazywanego Odrodzeniem Portugalskim.
Termin znalazł również zastosowanie w innych kulturach. I tak w Brazylii występuje także pod nazwą banzo, w hiszpańskiej prowincji Galicja, silnie powiązanej kulturowo z północną Portugalią, nazywany jest soidade lub morriña / morrinha, zaś w Finlandii – kaiho.
Przykłady saudade w poezji (...) Se até dá gosto cantar, Se toda a terra sorri, Quem te não há-de amar, Menino a ti? (...) Por penhascos pretos, Por rios sem ponte, Caminhais em mim.
Saudade é arrumar o quarto do filho que já morreu.Jeżeli to rozkosz, śpiewać, Jeżeli cała ziemia uśmiecha się, To któż by cię nie pokochał, Mały chłopcze?
(José Afonso, Menino do Bairro Negro)
Przez czarne klify, Przez rzeki bez mostu, Wędrujesz we mnie.
(Fernando Pessoa, Cavaleiro Monge)