Teoria przełożonego-agenta Ten nurt teorii agencji ma szerokie zastosowanie w związkach typu agent-przełożony, takich jak: pracodawca-pracownik, prawnik-klient, nabywca-dostawca i inne. Paradygmat teorii zawiera dokładnie określone założenia, które są poprzedzone dedukcją i matematycznym dowodem. W porównaniu do pozytywnego nurtu teoria przełożonego-agenta jest bardziej uniwersalna oraz ma zastosowanie umożliwiające jej weryfikację. Jednak obydwa nurty są komplementarne: pozytywna teoria identyfikuje różne alternatywy kontraktów a teoria przełożonego-agenta wskazuje, który kontrakt jest najbardziej efektywny na różnych poziomach niechęci do ryzyka, niepewności wyniku, informacji.
Prosty model zakłada konflikt celów pomiędzy przełożonym i agentem, łatwo mierzalny wynik, oraz agenta, który jest bardziej niechętny ryzyku niż przełożony, gdyż nie może zdywersyfikować zatrudnienia, a przełożony może dywersyfikować inwestycje, więc jest neutralny wobec ryzyka. Podejście prostego modelu można przedstawić w przypadkach.