Indyjskie kodeksy żywnościowe (Famine Codes), wprowadzone po 1880 roku, ograniczyły z czasem skalę katastrof, choć nie zapobiegły głodowi w Bengalu podczas II wojny światowej.
Ruch narodowy Indyjski Kongres Narodowy powstał w 1885 roku jako forum umiarkowanej krytyki rządu kolonialnego, w 1906 roku założono Ligę Muzułmańską. Podczas I wojny światowej ponad 1,4 mln żołnierzy hinduskich służyło w armii brytyjskiej, a Indie wniosły do budżetu wojennego 146 mln funtów. Rozczarowanie brakiem obiecanych po wojnie reform sprzyjało radykalizacji. 13 kwietnia 1919 roku oddziały brytyjskie pod dowództwem gen. Reginalda Dyera otworzyły ogień do pokojowego zgromadzenia w Amritsarze, zabijając według oficjalnych danych 379 osób, a według szacunków Indyjskiego Kongresu Narodowego ponad 1000. W reakcji Mahatma Gandhi uruchomił kampanie biernego oporu, w tym marsz solny z 1930 roku i akcję Quit India z 1942 roku. Równolegle rozwijał się nurt rewolucyjny, reprezentowany m.in.