Ewolucja i ortogeneza NIektórzy filozofowie łączyli podejście ewolucyjne z przekonaniem, że proces ten dąży do pewnego długofalowego lub ostatecznego celu. Rozważania te doprowadziły do powstania definicji ortogenezy zakładającej, że ewolucja prowadzi liniowo do ociągnięcia pewnego z góry założonego celu. Takie połączenie ortogenezy z ewolucją pojawiało się w nauce np. w lamarkizmie. Podobnego podejścia można się też doszukiwać w koncepcji inteligentnego projektu. Należy sobie zdać sprawę, że są to dwie oddzielne idee i obie odrzucone przez biologów.
Niektórzy naukowcy odwoływali się do ortogenezy jeszcze w latach 50. XX wieku w kontekście makroewolucji. Twierdzili oni, że mutacje oraz dobór naturalny są kluczowe tylko dla mikroewolucji. W skali makro pojawia się jakiś nowy nieznany mechanizm, który zachowuje się tak, jak przewidywali zwolennicy ortogenezy.