43. Niektóre zespoły, mimo iż są utożsamiane ze stylem sludge metal, grają swoje utwory w szybszym tempie. Instrumenty strunowe (gitara elektryczna oraz gitara basowa) charakteryzują się mocno przesterowanym brzmieniem, oraz dużą liczbą nagranych ścieżek, w celu uzyskania jeszcze grubszej warstwy dźwięku. Dodatkowym elementem charakteryzującym gatunek jest częsty brak solówek gitarowych. Partie perkusji często wykonywane są w stylu charakteryzującym doom metal. Śpiew głównie charakteryzuje się krzykliwością. Teksty na ogół mają charakter pesymistyczny. Poruszają takie wątki, jak nadużywanie narkotyków, polityka czy gniew wobec społeczeństwa.
Wiele zespołów wywodzących się z południowych rejonów Stanów Zjednoczonych, prezentujących sludge metal, czerpie inspirację z southern rocka oraz bluesa. Istnieje wiele kontrowersji, czy termin „sludge” odnosi się tylko do stylu z Nowego Orleanu, a później również amerykańskiego południa, czy „pełnej świadomości w głowach podobnie myślących fanów Black Flag / Black Sabbath, mający podobne spojrzenie na świat”. Zespoły wywodzące się z nurtu sludge metal, bądź też czerpiące inspirację z niego, prezentujące bardziej eksperymentalne podejście, mającej małe pokłady agresji i teksty skupiające się wokół filozofii, określa się mianem „atmospheric”.