W 1750 roku Pombal został mianowany premierem Portugalii. Zainspirowany sukcesem ekonomicznym Wielkiej Brytanii, jaki obserwował podczas swojego pobytu w Londynie, z powodzeniem realizował analogiczne do brytyjskich reformy w swoim kraju. Jego dokonania stanowią między innymi zniesienie niewolnictwa w Portugalii (ale nie w jej koloniach), reforma uniwersytetu w Coimbrze i stworzenie państwowego systemu oświaty oraz restrukturyzacja armiiMaxwell 1995, s. 17-18.. Pombal zakończył także dyskryminację protestanckiej szlachty, złożonej głównie z angielskich kupców osiadłych w Porto i Vila Nova de Gaia.

Portugalia w XVIII wieku W okresie wielkich przemian społeczno-ekonomicznych oświecenia, jakie postępowały w XVIII-wiecznej Europie, Portugalia była powszechnie uważana za jeden z najbardziej zacofanych krajów kontynentu i stanowiła częsty obiekt kpin ze strony myślicieli i pisarzy epoki. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy była wielka rola kleru w Portugalii – w 1750 roku szacowano, że w liczącym około 3 miliony mieszkańców królestwie było aż 200 tysięcy duchownychMaxwell 1990, s. 76.. Większość kleru stanowili zakonnicy i zakonnice, w 1780 r. żyjący w 538 klasztorach na terenie całego krajuMaxwell 1995, s. 17..