W dłuższej perspektywie czasowej to przede wszystkim zimy i wiosny były znacznie chłodniejsze i bardziej wilgotne niż przedtem lub potem. Lata były co prawda krótsze, co negatywnie wpływało na rolnictwo, ale niekoniecznie znacząco chłodniejsze niż w XX wieku. U wybrzeży Morza Północnego i Bałtyku ochłodzenie oceanów objawiało się między innymi tym, że ławice śledzi, których rybacy z Niderlandów i Anglii musieli szukać daleko na północy, przypływały aż do ich rodzimych wód.

Przyczyny wystąpienia małej epoki lodowej Aktywność wulkaniczna Obecnie uważa się, że to przede wszystkim wzmożona aktywność wulkaniczna była odpowiedzialna za małą epokę lodową w XVII wieku. Na podstawie odwiertów rdzeni lodowych udało się potwierdzić tego rodzaju wzmożoną aktywność już od około 1300 roku. Również badania tekstów z okresu średniowiecza dotyczących zaćmienia księżyca wskazują na aktywność wulkaniczną przed początkiem epoki lodowej, co mogło być przyczyną ochłodzenia klimatu.