Kolej i industrializacja w XIX wieku Najważniejszym czynnikiem zmieniającym przestrzeń Szmulowizny była kolej. W 1862 roku uruchomiona została Kolej Warszawsko-Petersburska, której linia przebiegała od północnej strony obszaru. Kilka lat później powstała Kolej Warszawsko-Terespolska, prowadząca w kierunku dzisiejszej stacji Warszawa Wschodnia. W latach 70. XIX wieku układ uzupełniła Kolej Nadwiślańska.
Budowa kolei zwiększyła wartość gospodarczą terenów. Bliskość bocznic i stacji sprzyjała lokalizowaniu fabryk, składów, magazynów oraz zakładów obsługujących transport. Jednocześnie rozpoczęła się intensywniejsza parcelacja dawnych gruntów rolnych pod zabudowę mieszkaniową.
Pod koniec XIX wieku Szmulowizna miała już wyraźny charakter przedmieścia robotniczo-przemysłowego. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wskazywał na jej rozwój związany z budową kolei i bliskością Warszawy.
Włączenie do Warszawy W historiografii Warszawy rok 1889 przyjmuje się jako moment rozszerzenia granic miasta m.in. o Szmulowiznę, Nową Pragę i Kamionek.