W 1879 roku Grudziądz wzbogacił się o most kolejowo-drogowy i połączenie kolejowe z Laskowicami (województwo kujawsko-pomorskie). Pod koniec stulecia uruchomione zostały wodociągi, gazownia i elektrownia. W latach 1872 i 1885 w Grudziądzu odbyły się Wystawy Przemysłowe. Zwiększyła się liczba wojska, rozbudowano grudziądzkie fortyfikacje. Liczba ludności wzrosła do 40 325 w 1910 roku, w tym ok. 5300 osób narodowości polskiej według niemieckiego spisu (choć rzeczywista liczba Polaków w Grudziądzu mogła wynosić między 8000 a 10000). W tym samym czasie nastąpiło ożywienie w polskim ruchu narodowym na terenie miasta. Powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, koło Filomatów, Polskie Towarzystwo Ludowe, Towarzystwo Przemysłowców Polskich i inne. Od 1894 roku zaczęła wychodzić „Gazeta Grudziądzka” Wiktora Kulerskiego, która odegrała ważną rolę w podtrzymywaniu i rozbudzaniu świadomości narodowej PolakówOtremba Zbigniew;