Cechy powieści Zaliczana w twórczości pisarza do grupy ośmiu tzw. powieści ludowychPoza tym: Ostap Bondarczuk, Budnik, Jaryna, Ładowa Pieczara, Chata za wsią, Jermoła, Historia kołka w płocie, nie licząc Historii Sawki (jako części składowej Latarni czarnoksięskiej). Wszystkie powstałe w ciągu lat 1842-60., Ulana zwraca uwagę przede wszystkim doskonałą znajomością tła wydarzeń, jaką są uwarunkowania ówczesnego chłopskiego życia z jego kresowym kolorytem. Wartość jej wykracza jednak znacznie ponad autentyczne odwzorowanie rzeczywistości, bo jak zauważył St. Burkot, „nie było przed Ulaną w naszej literaturze powieściowej utworu o takiej wadze problematyki psychologicznej, etycznej i społecznej”Stanisław Burkot: Powieści ludowe Józefa Ignacego Kraszewskiego w: Ulana, Warszawa 1985, s. 23.. left|thumb|270px|W tym widoku tak pospolitym, tak codziennym był jakiś urok tęsknoty, było życie, lecz życie, którego widok nie wystarcza cokolwiek szerszemu sercu, może że zbyt ciche, że zbyt bez celu… Pisarz oparł fabułę na prawdziwym zdarzeniu zasłyszanym podczas jednej z podróżySt. Burkot, dz. cyt., s. 28.. W jego ujęciu Ulana to opowieść o nieszczęśliwej, choć spełnionej miłości, która dzięki analizie uczuć bohaterów nabiera cech powieści psychologicznej.