Cechy językowe Większość charakterystycznych cech sztokawskich jest dzielona z językiem literackim. Są to przede wszystkim innowacje powstałe w okresie od XIII do XV wieku. Z cech fonetycznych można wskazać przede wszystkim: w dialektach nowosztokawskich cofnięcie prasłowiańskiego miejsca akcentu o jedną sylabę. Innowacji tej nie posiadają dialekty starosztokawskie, jak np. dialekt czarnogórski czy sławoński, rozwój prasłowiańskich jerów *ъ, *ь do jednej samogłoski a, jedynie w gwarach czarnogórskich zachował się na tym miejscu specjalny fonem kontynuujący pierwotne jery, rozwój psł. nosówek *ę i *ǫ w odpowiednio e i u, rozwój psł. *vъ- i *vь- w nagłosie w u-, np. ùnuk, ûš < psł. *vъnukъ, *vъšь, rozwój psł. sylabotwórczego *ĺ̥ i *l̥ w u, np. vûk, vȕna, pûk < psł. *vĺ̥kъ, *vĺ̥na, *pl̥kъ, kończące sylabę l przechodzi w o, np. petao, dop. petla, rozwój psł. *ť, *ď w ć i đ, które zachowują swoją odrębność fonemiczną, rozwój psł. *stj i *zdj w št i žd, jeśli nie liczyć wyjątkowych šć i žđ m.in. w gwarach wschodniej Bośni, wtórne jotowanie spółgłosek zwartych, zaświadczone od XVI wieku, np. nȅćāk < net-jak, grôblje < grob-je, nieznane gwarom czakawskim i kajkawskim, przejście grupy čr- w cr-, np.