Rektor petersburskiego uniwersytetu Piotr Pletniow zaproponował Kuliszowi stanowisko starszego nauczyciela w gimnazjum i lektora języka rosyjskiego dla obcokrajowców. Petersburska Akademia Nauk wysłała K. na 2-letnią delegację do Europy, aby nauczał języków słowiańskich, historii, kultury i sztuki. Wraz ze swoją 18-letnią żoną Ołeksandrą Biłozerską (drukowała opowiadania pod ps. G. Barwinok), którą poślubił 22 stycznia 1847, wyruszył w podróż. W Warszawie Kulisza, jako członka Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego, aresztowano i zawrócono do Petersburga, uwięziono na 4 miesiące, a później wysłano na służbę do Wołogdy. Dzięki zabiegom przyjaciół i żony, kara została zamieniona na dwa miesiące pobytu w woj. szpitalu więziennym. Stamtąd wysłano go do Tuły na trzy lata zesłania.