Wtedy też pojawił się sam termin „nowela”, który etymologicznie związany jest z Kodeksem Justyniana i pojęciem nowelizacji.
Do nieco późniejszej klasyki nowelistyki europejskiej z tego okresu zaliczają się utwory nowelistów hiszpańskich, zwłaszcza Nowele przykładne Miguela de Cervantesa. Gatunek noweli stał się bardzo popularny w Europie w XIX wieku, bardzo duże znaczenie miał tu Amerykanin Edgar Allan Poe. Popularne były zwłaszcza utwory pisarzy niemieckich (m.in. Achim von Arnim, Ludwig Tieck, Joseph von Eichendorff, Clemens Brentano, E.T.A. Hoffmann), francuskich (Prosper Mérimée, Stendhal, Alphonse Daudet, Guy de Maupassant) i rosyjskich (Aleksandr Puszkin, Nikołaj Gogol, Nikołaj Leskow, Iwan Turgieniew, Lew Tołstoj, Anton Czechow).
W XX wieku popularne stały się utwory zacierające gatunkowo granicę między nowelą a opowiadaniem, i wykorzystujące lub nawiązujące do elementów gatunków takich jak esej i reportaż, a także film.