Ponadto stan liczebny armii jest uzupełniany na bieżąco z zapasów dostępnej siły roboczej; w poprzednich częściach serii dane armie topniały bezpowrotnie, co zmuszało gracza do wydawania pieniędzy na ich odbudowę.
Wprowadzony został podział państw według sposobów organizacji państwowej; każdy typ rządu daje modyfikatory dla niego specyficzne, na przykład republikę szlachecką cechuje tolerancja dla innowierców, natomiast monarchia administracyjna wpływa na wzrost produktywności. Ogólnie mówiąc, monarchie mają największe możliwości dyplomatyczne: mogą zawierać królewskie mariaże, anektować inne państwa drogą pokojową czy też (co jest nowością w stosunku do poprzednich części serii) zawrzeć unię personalną, wskutek czego dany monarcha włada dwoma państwami. Republiki są pozbawione zalet monarchii, ale i wad związanych z regencją. Teokracje mają bardzo ograniczone możliwości dyplomatyczne, ale zarazem utrzymują przyjazne relacje z papiestwem. Istnieją również plemienne organizacje społeczeństw, które otrzymują kary do rozwoju technologicznego i są niestabilne. Ze względu na wprowadzenie elementu losowości w sukcesji dynastycznej monarchii komputer wybiera kolejnych władców państwa niezależnie od prawdy historycznej.