Skutkiem tego po śmierci poprzedniego władcy może być objęcie władzy przez jego potomka, przejęcie rządów przez radę regencyjną, odziedziczenie tronu przez monarchę innej nacji bądź zawarcie unii personalnej.
Kolejną nowością wprowadzoną w serii stał się system szpiegostwa. Gracz zyskał możliwość wysyłania szpiegów do prowincji obcych krajów, aby mogli oni na przykład zwiększyć niezadowolenie obywateli obcego państwa lub przekonać wrogich żołnierzy do dezercji. Wykrycie szpiega może jednak skutkować popsuciem stosunków dyplomatycznych z danym krajem. W kwestii administracji państwem dodano również postacie doradców, którzy po zatrudnieniu mogą przynieść korzyści państwu, na przykład przyspieszyć rozwój technologiczny lub też zwiększyć prestiż państwa. Kluczową nowością stał się również system doktryn narodowych, które skutkują dodatkowymi modyfikatorami służącymi rozwojowi państwa lub odblokowaniem nowych zdolności. Przykładowo, wybranie doktryny wielkich odkryć pozwala na werbowanie admirałów i konkwistadorów, którzy mogą dokonywać eksploracji nieznanych wcześniej terenów.