W ramach tego obszaru badań szczególną rolę odegrała rozprawa habilitacyjna „Posłannicy słowa” (1967), będąca w owym czasie, obok książki Zofii Stefanowskiej „Historia i profecja” (1962), książką przełomową w humanistyce polskiej, pokazującą na przykładach Hoene-Wrońskiego, Towiańskiego i Mickiewicza, że mesjanizm może być interpretowany i zrozumiany jako autentyczny ruch umysłowy swojej epoki, a nie jako wyraz aberracyjnych iluminacji, nadających się jedynie do ideologicznej i apodyktycznej dyskredytacji. W drugim obszarze badań na szczególną uwagę zasługuje książka „Prorocy szczęśliwych światów” (1982) – obok osobnych monografii z wyborami tekstów, dotyczących twórczości niektórych utopistów – poświęcona analizom przyszłościowych wizji Saint-Simona, Fouriera, Lamennais’go i Blanqui’ego.