przekraczała ćwierć miliona osób, co uczyniło to środowisko przedmiotem zainteresowania mediów głównego nurtu i ogólnokrajowej debaty.
Uwarunkowania społeczne Kaichirō Morikawa opisywał subkulturę otaku jako zjawisko swoiście japońskie, wyrosłe z tamtejszego systemu szkolnego i struktury społecznej. Japońskie szkoły cechuje wyrazista hierarchia klasowa, od której wyjątek stanowią koła zainteresowań – to w nich pasje uczniów znajdowały uznanie i wsparcie. Zarazem pionowa struktura społeczeństwa wiązała wartość jednostki z odniesionym sukcesem: uczniowie nieradzący sobie w sferze towarzyskiej lub sportowej koncentrowali się na nauce, a ci, którym nie udawało się osiągnąć powodzenia również tą drogą, kierowali energię ku własnym zainteresowaniom, nierzadko podtrzymywanym w dorosłości.
Zdaniem Morikawy cechy przypisywane później otaku dostrzegano jeszcze przed ukuciem samego terminu; sprzyjało temu upowszechnienie się utworów fantastycznonaukowych o rozbudowanej konstrukcji świata, takich jak Mobile Suit Gundam, które stały się medium dla uczniów pozostających poza głównym nurtem życia towarzyskiego.