Wprowadzenie strażnika do alby jest więc motywem dodatkowym i późniejszym, związanym ściśle z warunkami ówczesnego życia społecznego.
Motyw strażnika Wciągnięcie strażnika do intryg alby miłosnej było zjawiskiem późnym. W pierwszych albach musiał on grać taką samą rolę jak w rzeczywistości. Ograniczał się do zwiastowania dnia, stanowił element obcy i nie był powiernikiem kochanków.
Pieśń żołnierzy z Modany Strażnik nawołuje tu do czujności. Utwór ten jest odmianą alby wojskowej, powstałej na obszarze Italii we wczesnym średniowieczu
Alba dwujęzyczna (X w.) Strażnik – speculator, zwiastując pierwsze blaski zorzy, woła śpiących: "Surgite!" i śpiewa po każdej zwrotce łacińskiej refren prowansalski: Alba part.
Alba średniowieczna Strażnik – gaita (st.fr. gaite, frank. wahte), umiejscowiony na szczycie wieży, czuwał nocą nad obszarem przyległym do zamku lub warowni, zapowiadał krzykiem lub dźwiękami instrumentów niektóre godziny, a przede wszystkim wschód słońca. Trąbił na rogu lub grał na fujarce. Śpiewał różne piosenki, niekiedy przy akompaniamencie instrumentów, już to, aby zmóc sen lub przepędzić nudę, już to, aby dawać dowody swojego czuwania. Znów z nadejściem zorzy podawał do wiadomości całej okolicy, że zbliża się czas podjęcia pracy.