Księstwo raciborskie (, ) – historyczne księstwo śląskie istniejące w epoce średniowiecza ze stolicą w Raciborzu. Przez większość okresu swojego trwania obejmowało terytorium z Rybnikiem, Wodzisławiem, Żorami, Mikołowem i Pszczyną. Początki księstwa sięgają lat 70. XII w. i wiążą się z podziałem prowincji wrocławskiej między potomków księcia Władysława Wygnańca w zaczątkach okresu rozbicia dzielnicowego Monarchii Piastów.

W XIII w. księstwo raciborskie połączyło się z księstwem opolskim, by pod koniec tegoż stulecia wyodrębnić się na powrót jako samodzielny organizm polityczny. W XIV w. zostało lennem podległym królowi czeskiemu oraz przeszło z rąk Piastów śląskich we władanie Przemyślidów z linii opawskiej, którzy rządzili księstwem raciborskim do XVI w.

Pod rządami Przemyślidów księstwo rozrosło się o Karniów i Bruntál, jednak potem w wyniku podziałów dynastycznych stopniowo kurczyło się terytorialnie i w XVI w. zostało ograniczone do obszaru Raciborza, Rybnika i Żor. Bezpotomna śmierć Walentyna raciborskiego w 1521 r. doprowadziła do ponownego zjednoczenia księstwa raciborskiego z opolskim.