Księstwo raciborskie przypadło w 1380 r. w spadku synowi Jana I, Janowi II Żelaznemu, który współrządził z młodszym bratem Mikołajem IV do śmierci tegoż ok. 1407 r. Po tej dacie Jan Żelazny został samodzielnym księciem raciborskim. Integralność terytorialna księstwa rozpadła się w kolejnym pokoleniu spadkobierców. Synowie Jana Żelaznego początkowo także prowadzili rządy wspólnej ręki, by w 1437 r. rozporządzić spuścizną po ojcu tak, że starszy Mikołaj V dostał część karniowsko-rybnicką – z Karniowem, Bruntálem, Wodzisławiem, Rybnikiem i Żorami, zaś młodszy Wacław II otrzymał Racibórz z okolicą, przy czym Pszczynę z Mikołowem posiadała dożywotnio ich matka Helena Korybutówna. Po jej śmierci okręg pszczyńsko-mikołowski przejął Mikołaj i zapisał w dożywocie żonie Barbarze Rokemberg. Dalszego podziału części karniowsko-rybnickiej dokonali ok. 1466 r. synowie Mikołaja V – Jan III wziął Karniów, Bruntál i Wodzisław, a Wacław III uzyskał Rybnik, Żory i Pszczynę.