Część wykonawcza SEP składa się z układu wykrywania sprzężenia czujnika z rezonatorem przytorowym, przetwarzenia sygnału elektrycznego na świetlny i dźwiękowy w kabinie maszynisty, na który maszynista musi zareagować. Po wykryciu sprzężenia generator blokuje się, i może być odblokowany tylko przez naciśnięcie przycisku czujności maszynisty przez maszynistę.
Zasada działania Na obwodzie rezonansowym (czujniku) panuje napięcie rezonansowe, gdy zbliży się on do obwodu przytorowego następuje sprzężenie magnetyczne obwodów powodujące obciążenie obwodu zasilanego, co wywołuje zmniejszenie napięcia na cewce. Spadek ten jest wykrywany przez przekaźnik i uruchamia go aktywując układ czujności.
Po impulsie aktywującym, działanie systemu sygnalizowane jest przez kontrolkę na pulpitach pojazdu. Maszynista może skasować aktywację systemu SHP wciskając przycisk czujności w kabinie. Działanie systemu SHP w kabinie maszynisty składa się z trzech etapów: Sygnał świetlny – trwa około 2,5 sekundy. Ciągłe światło na lampkach SHP. Sygnał dźwiękowy – trwa około 2 sekund.