Punktem wyjścia jest tzw. równanie tożsamościowe, mówiące o tym, że w jednostce czasu (np. roku) ilość zaangażowanych jednostek pieniężnych jest równa wartości wszystkich dokonanych transakcji, co można zapisać jako:
gdzie: – ilość pieniądza będąca w obiegu, – szybkość obiegu pieniądza (najprościej ujmując, rozumiana jako średnia liczba transakcji obsługiwanych przez jednostkę pieniądza w ciągu roku), – liczba wszystkich transakcji w ciągu roku, – cena jednostki -tego towaru (lub usługi), – liczba zakupionych jednostek w -tej transakcji.
Co w uproszczeniu zwykle zapisywane jest jako:
gdzie to średnia cena jednej transakcji.
W ekonomii głównego nurtu (dominującego we współczesnych podręcznikach do nauczania ekonomii) równanie to prezentowane jest jako tzw.