thumb|Oficer 2 pułku straży przedniej w 1777 thumb|Towarzysz i pocztowy 2 pułku straży przedniej w 1777 5 Pułk Koronny Przedniej Straży – oddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego.

Formowanie i zmiany organizacyjne Przed 1776 rokiem chorągwie lekkie partii ukraińskiej i podolskiej funkcjonowały w nieformalnym pułku dowodzonym przez gen. mjr. K. Kurdwanowskiego. W 1775 miał składać się 11-osobowego sztabu i pięciu szwadronów po 141 głów, czyli łącznie z 716 ludzi. Sztab mieli tworzyć: szef pułku, pułkownik, podpułkownik, major, kwatermistrz, adiutant, audytor, felczer sztabowy, siodlarz, konował i podprofos. Każdy szwadradron miał składać się z rotmistrza, pierwszego porucznika, drugiego porucznika, podporucznika, 64 towarzyszy, wachmistrza, 6 podoficerów, trębacza, 64 szeregowych i felczera.

Z nich to w 1776 sformowany został formalnie pułk 1 Koronny Przedniej Straży. W 1778 według etatu pułk liczył 378 żołnierzy, a faktycznie posiadał 363. W roku 1784 ustalono nowy etat dla pułków przedniej straży. Etat przewidywał 391 „głów” - 15 w sztabie i po 47 w 8 chorągwiach.