Podczas wykopalisk archeologicznych, prowadzonych w latach 1842–1844 pod patronatem konsula francuskiego w Niniwie i pałacu Sargona II w Dur-Szarrukin, oraz w latach 1845–1849 w Nimrudzie pod kierunkiem A.H. Layarda odkryto gliniane tabliczki, pokryte pismem klinowym, które – po odczytaniu go w połowie XIX wieku – stały się najważniejszym źródłem informacji o Urartu. Rozszyfrowanie pisma, które odkrył Schulz, nastąpiło dopiero pod koniec XIX wieku. Przedtem naukowcy nie mieli jednolitego zdania na temat przynależności języka Urartu. Stawiano tezy bez pokrycia, że jest on spokrewniony z językiem gruzińskimF. Lenormant, Lettres assyriologiques, T. 1., ormiańskimA.D. Mordtmann, Über die Keilinschriften von Armenien, w: Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, T. 31, red. G.M. Redslob. lub semickimR. Louis, Etude philologique sur les inscriptions cunéiformes de l’Arménie.. Przełom zapoczątkowałaR.D. Barnett, Urartu, w: Edwards I.E.S.i in., Cambridge ancient history, T. 3, Cz. 1, s. 314–371. publikacja A.H. Sayce, poświęcona gramatyce języka UrartuA.H. Sayce, The cuneiform incriptions of Van deciphered and translated, „Journal of Royal Asiatic Society”, 14 (1882).. Jako pierwszy postawił i udowodnił tezęИ.М. Дьяконов, С.А. Старостин, Хуррито-урартские и восточнокавказские языки, w: Чёрных Е.Н. i in., Древний Восток.