nakręcenie powieści rozważał Andrzej Wajda, później także Edward Żebrowski i Julian Dziedzina, lecz plany te nie zostały skonkretyzowane.
Na początku lat 80. projektem adaptacji Wiernej rzeki zainteresował się Tadeusz Chmielewski, który napisał scenariusz wraz z żoną Haliną Chmielewską. Scenariusz zachował znaczną większość fabuły powieści, dialogi zostały jednak skrócone i uwspółcześnione, a wątki skondensowane. Główną zmianą w scenariuszu Chmielewskich było niedopowiedzenie książęcości Odrowąża, co podtrzymywało napięcie między Józefem a Salomeą. Scenariusz został dopuszczony do realizacji na fali porozumień sierpniowych z 1980 roku, lecz zdjęć nie udało się rozpocząć przed ogłoszeniem stanu wojennego. Pierwotnie przeznaczona do roli Salomei Maria Gładkowska (uciekła z kraju) została zastąpiona studentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, Małgorzatą Pieczyńską. Cenzorzy naciskali, żeby film wyeksponował wątek romansowy zamiast historycznego i zredukował akcenty antyrosyjskie (w domyśle antyradzieckie).