Raymond Cattell w 1943 roku zaproponował podział na inteligencję płynną (gf) i skrystalizowaną (gc). Ta pierwsza to ogólna zdolność warunkująca sprawność wszelkich czynności intelektualnych (zdeterminowana biologicznie), druga to zespół szczegółowych zdolności rozwijanych na skutek zastosowania inteligencji płynnej w życiu. Podobny podział przedstawił wcześniej Donald Hebb, wyróżniając inteligencję A (zdeterminowane genetycznie granice możliwości intelektualnych człowieka) i inteligencję B (przejawiającą się w zachowaniu).
Teorie czynników równorzędnych Teorię jednolitego czynnika g często poddawano krytyce, uważając go za artefakt statystyczny. Powstało wiele teorii, które inteligencję sprowadzają do kilku równorzędnych zdolności. Według L. L. Thurstone'a na inteligencję składa się 7 niezależnych czynników odnoszących się do różnych aspektów funkcjonowania: rozumienie słów (V) – pojmowanie płynność słowna (W) – wypowiadanie zdolności liczbowe (N) – liczenie zdolności przestrzenne (S) – orientowanie rozumowanie (R) pamięć (M) – pamiętanie szybkość spostrzegania (P) – dostrzeganie Jednak dalsze badania samego Thurstone'a wskazały na istnienie jednak czynnika nadrzędnego, który nazwał zdolnością indukcji.