Wtedy pojawia się pierwsza wzmianka o burmistrzu i radzie miejskiej.
thumb|Bielsko-bialska wyspa językowa w kształcie zdefiniowanym na początku XX wieku oraz wzmianki o okolicznych miejscowościach powiązanych z tą samą średniowieczną akcją kolonizacyjną
Powstanie miasta wiąże się z wielką akcją osadniczą zainicjowaną w trzeciej tercji XIII wieku przez pierwszego księcia cieszyńskiego Mieszka. Nowi osadnicy pochodzili przede wszystkim z niemieckojęzycznych krajów Świętego Cesarstwa, uzupełniając starszą słowiańską bazę populacyjną. W odróżnieniu od wielu innych zakładanych w tym czasie w miejscowości w regionie, które z czasem zatraciły niemiecki charakter etniczny, Bielsko wraz z najbliższą okolicą pozostało przez wieki wyróżniającym się pod tym względem obszarem, co pozwoliło na określenie go na początku XX wieku mianem bielsko-bialskiej wyspy językowej (Bielitz-Bialaer Sprachinsel). thumb|left|Grodzisko w Starym Bielsku (widok współczesny z lotu ptaka) thumb|Makieta grodziska i części wsi (Stare) Bielsko [na dole] oraz miasta Bielska [na górze] wraz z łączącą je drogą [odpowiadającą dzisiejszemu przebiegowi ulicy Sobieskiego] według stanu z połowy XIV wieku (ekspozycja Muzeum Historycznego) Bezpośrednim wzorcem dla praw miejskich, jakie uzyskało Bielsko, był Cieszyn lokowany na prawie lwóweckim.