alt=Nagrobek|mały|lewo|Nagrobek
Cmentarz żydowski w Czeladzi – cmentarz żydowski przy ul. Będzińskiej 64, założony podczas I wojny światowej jako wspólna nekropolia gmin żydowskich Czeladzi i Będzina. Zajmuje powierzchnię około 1,6 ha. Zachowało się na nim około 3200 nagrobków i ich fragmentów, w większości mających formę tradycyjnych macew. Na terenie nekropolii znajdują się mogiły zbiorowe i pomniki ofiar Zagłady.
Historia
Liczniejsze osadnictwo żydowskie w Czeladzi rozpoczęło się w drugiej połowie XIX wieku. W 1867 roku mieszkało w mieście 62 Żydów, a w 1890 roku odnotowano 89 rodzin żydowskich. Przez wiele lat miejscowi Żydzi podlegali gminie wyznaniowej w Będzinie. Samodzielna gmina żydowska w Czeladzi została uznana przez niemieckie władze okupacyjne w 1914 roku.
Powstanie cmentarza wiązało się zarówno z rozwojem czeladzkiej społeczności żydowskiej, jak i z zapełnianiem się cmentarza gminy będzińskiej przy ul. Sieleckiej. Wspólną nekropolię obu gmin urządzono na terenie Czeladzi, w pobliżu granicy z Będzinem. Za rok jej założenia najczęściej przyjmuje się 1916. W opisie monografii Jeffreya K. Cymblera jako rok otwarcia podano natomiast 1915. Starsze opracowanie Przemysława Burcharda określało czas powstania cmentarza ogólnie jako XIX wiek.