Henckel von Donnersmarckowie – śląski ród szlachecki, magnacki, arystokratyczny i przemysłowy, wywodzący się ze Spiszu. Od XVII wieku należał do najważniejszych rodów właścicielskich na Górnym Śląsku. Członkowie rodu posiadali m.in. dobra Bytomia, Tarnowskich Gór, Bogumina, Świerklańca, Siemianowic, Nakła, Brynka, Krowiarek, Gręboszowa i Wolfsberga.

Ród przeszedł drogę od mieszczańskich i kupieckich elit Spiskiego Czwartku do jednego z najbogatszych rodów arystokratyczno-przemysłowych Europy Środkowej. W XVII wieku Hencklowie uzyskali godność baronów i hrabiów cesarstwa, a w 1901 roku Guido Henckel von Donnersmarck został wyniesiony przez cesarza Wilhelma II do dziedzicznej godności pruskiego księcia von Donnersmarck.

Nazwa

Nazwisko rodu wywodzi się od niemieckiej nazwy miejscowości Spišský Štvrtok na Spiszu – Donnersmarkt, czyli „Czwartkowy Targ”. W najstarszych zapisach pojawia się forma odnosząca się do łacińskiego określenia tej miejscowości, m.in. de Quintoforo. Z czasem nazwisko Henckel zostało połączone z określeniem pochodzenia von Donnersmarck.

W literaturze polskiej spotyka się formy „Henckel von Donnersmarckowie”, „Hencklowie von Donnersmarck” oraz skrócone „Donnersmarckowie”.