Montezuma II marionetką Hiszpanów W przeciągu tygodnia Cortes zrobił dokładne rozpoznanie okolicy. Tenochtitlán zbudowany był na kilku wyspach na jeziorze Texcoco, połączony z lądem stałym trzema tamami. Przy niezachowaniu ostrożności, Hiszpanie nie mieliby najmniejszych szans na ucieczkę z miasta. Cortes dostrzegł jednak znaczenie samego Montezumy wśród poddanych i wyszedł z założenia, że jego podporządkowanie będzie jedyną możliwością na przejęcie władzy w państwie Azteków. Używając groźby, Hiszpan skłonił Montezumę do udzielenia jego żołnierzom kwater w pałacu królewskim. W ten sposób Cortes przez następne osiem miesięcy uzyskał władzę nad królem i jego państwem. Już na początku Montezuma zezwolił Hiszpanom na budowę kaplicy w mieście, przekazując im znajdujący się w pałacu skarb, jako podarunek dla hiszpańskiego domu królewskiego.
Po krótkim czasie wśród ludności cywilnej zapanował wielki gniew po tym, jak Cortes, wbrew woli króla azteckiego wystawił obraz Najświętszej Marii Panny na szczycie Templo Mayor, konfiskując przy tym znajdujące się w niej złoto i kosztowności.