Esej o poezji Osipa Mandelsztama (Libela, Paris 1980) Podróż Juliusza Słowackiego na Wschód (1982, ) Klasycyzm, czyli Prawdziwy koniec Królestwa Polskiego (1983, ) Pustelnicy i demony (1994, ) Cień jaskółki: esej o myślach Chopina (1995, ) Sprawa Stawrogina (1996, wspólnie z Marią Janion, ) Romantyzm (1997, wspólnie z Aliną Witkowską, ) Baśń zimowa: esej o starości (wyd. I 1998, wyd. II 2008 ) – finał Nagrody Literackiej Nike 1999 Rozhukany koń. Esej o myśleniu Juliusza Słowackiego (1999, ) – finał Nagrody Literackiej Nike 2000 Mityczna przestrzeń naszych uczuć (2002, ) Krzemieniec: opowieść o rozsądku zwyciężonych (2003, ) – finał Nagrody Literackiej Nike 2004 Ogrom zła i odrobina dobra: cztery lektury biblijne (2006, ) – nominacja do Nagrody Literackiej Nike 2007 Homilie na Ewangelię dzieciństwa (2007, Uśmiech Demokryta. Un presque rien Sic! 2009 – nominacja do Nagrody Literackiej Nike 2010 Odwieczna Rosja. Mandelsztam w roku 1917 (2012,
Nagrody i odznaczenia