Odrzucono klasycystyczną zasadę harmonii i podporządkowania rygorom gatunkowym na rzecz swobody kompozycyjnej, ekspresji uczuć oraz przekonania o szczególnej roli poety jako jednostki obdarzonej wyobraźnią i wrażliwością. Romantyczny wiersz często przybierał formę ballady, powieści poetyckiej, romantycznego poematu dygresyjnego, eposu czy dramatu poetyckiego. W gatunkach tych forma wierszowana zaprzęgana była do realizowania konstrukcji epickich i dramatycznych jednocześnie wprowadzając do nich istotne elementy liryki.
Najważniejszym poetą polskiego romantyzmu był Adam Mickiewicz, a do jego najważniejszych utworów wierszowanych należą Ballady i romanse, których wydanie 1822 roku uważa się za początek romantyzmu w Polsce, dramat poetycki Dziady, epopeja narodowa Pan Tadeusz, a także poematy Konrad Wallenrod i Grażyna oraz cykl Sonety krymskie, które ukazują tematykę patriotyczną, historyczną i refleksyjną charakterystyczną dla epoki romantyzmu.