„Schamothuli, Schamotuli … Schamothuli, in Czampter Scamotholi … Scomothuli, vam Czampter”, 1460 „Schamotuli”, 1467 dwujęzycznie w wersji zlatynizowanej i zgermanizowanej „Ex Schamothuli, zcu Czampter … Zampter”, 1472 “Schamotuli”, 1473 “Schamothuly”, 1497 “de Schamotuli”, 1507 „Schamotuly, Schamotuli”, 1508 „Szamotuły”, 1510 „Schamothuli” i „Schamotuli”, 1553 „Shamotuli oppidum”, 1567 „Ssamothuli”, 1576 „Szamothuły”, 1577 „Schamotuli”, 1580 „Szamotuły”, 1583 „Samothuly”, 1623 „oppidum … Szamotuły”, 1647 “Samotuły”, 1673 “Szamotuły”, 1754 „Szamatul”, 1766 „Szamotuły”, w latach 1783-1784 „Szamotuły miasto”, .
Nazwa miasta od średniowiecza pojawiała się także w różnych formach w tekstach niemieckich 1401 „Samter”, 1404 „Samthur” i „Dobrogast von Samotul”, 1419 „Dobrogust von Samptur”, 1438 „Samptir”, 1460 „vom Czamter, von Czampters, Czampter”, 1485 „Czampther, Sampthere”, 1501 „Szampter”, 1502 „Czampter”, 1754 „Sambter”. W późniejszym okresie przybrała ona formę „Samter”. Pod tą nazwą odnotowano ją w 1798, 1802-1803. W 1821 miasto odnotowano pod polską i niemiecką nazwą „Samter, poln. Szamotuly”, 1846 „Szamotuły (Samter)”, 1890 „Szamotuły, urzęd. Samter”. W 1918 przywrócono polską nazwę „Szamotuły”, w 1920 odnotowano ją w polskiej i zgermanizowanej formie - „Szamotuły, niem.