W ciągu 12 lat ich rozłąki (podczas której nie spotkali się ani razu) jego wysiłki, by chronić rodzinę przed komunistami, szły na marne – brutalne represje dotykały także jego żonę, dzieci, rodziców.
W książce Pożegnania i powroty (...) pisał, że dzięki tymczasowym pracom oraz pomocy wielu osób wyszedł ze stanu rozpaczy i nędzy. Przytoczył anegdotę, która najlepiej ukazuje moment, gdy poczuł się w Hiszpanii, kraju „spóźnialskich, uwielbiających nocne życie, gadatliwych i krzykliwych ludzi”, jak w swojej ojczyźnie. Jak pisał, poczucie humoru skłoniło go wówczas do wypróbowania bystrości mieszkańców Madrytu. Zamówił w barze kawę cortado vertical [cafe cortado- dosł. pocięta kawa, oznacza kawę z kilkoma kroplami mleka; vertical- pionowo, czyli kawę przeciętą w pionie]. Szybka odpowiedź kelnera, który spytał, czy życzy sobie mleko po prawej czy lewej stronie, zakończyła jego przygnębienie.
Po 12 latach rozłąki Ana uzyskała wizę, by spotkać się z Luką i dotarła do Niemiec. Spotkanie to zaczęło okres pozytywnych zmian w jego dotychczasowym życiu.