Działalność w PPS i okres legionowy mały|Piłsudski ok. 1916 W bezpośrednim otoczeniu Piłsudskiego grupa fanatycznie oddanych zwolenników jego osoby pojawiła się już ok. 1901. Udało mu się wówczas zbiec z carskiego Szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Petersburgu, gdzie trafił z więzienia, symulując chorobę psychiczną. Grupa jego zwolenników rosła, wywodzili się z niej późniejsi legioniści. Byli oni pierwszymi twórcami legendy Piłsudskiego jako niestrudzonego bojownika o niepodległość. Pozytywny obraz przywódcy był w późniejszym czasie wzmacniany – po opuszczeniu PPS i utworzeniu Frakcji Rewolucyjnej, której celem była przede wszystkim walka z zaborcami.
Wybuch I wojny światowej i utworzenie Legionów Polskich doprowadziły do specyficznej sytuacji. Polskie oddziały składały się wówczas w większości z ludzi o wyższym wykształceniu – było ich tam ok. 53%. Sam Piłsudski był znacznie starszy od swoich podkomendnych, od niektórych nawet dwukrotnie. Jego dotychczasowe dokonania wywoływały ogromny podziw u młodych żołnierzy. Kult Piłsudskiego przybierał na sile. Powstało wówczas określenie Dziadek, ponieważ dowódca postrzegany był często jako opiekun legionistów.