Jednak wyniki badań historycznych ukazują Dielsa w mniej pozytywnym świetle, jako biurokratycznego oportunistę, potrafiącego dopasować się do wszelkich okoliczności, by dopomóc swojej karierze. W okresie Republiki Weimarskiej Diels pozostawał w kręgu liberałów, uczęszczając do berlińskiego Klubu Demokratycznego, którego prezydentem był żydowski wiceprezydent policji berlińskiej Bernhard Weiß. Jeszcze przed dojściem Hitlera do władzy, Diels pozostawał w bliskich kontaktach z Göringiem, którego protekcją cieszył się do końca wojny. Podczas kierowania Gestapo, Diels był zaangażowany w upowszechnienie aresztu prewencyjnego (niem. Schutzhaft) i pierwszych obozów koncentracyjnych (np. KZ Sonnenburg) oraz naciskał na przygotowanie list politycznie aktywnych Żydów i organizacji żydowskich. Po wojnie, już od 1948–1949 Diels pracował dla alianckiej administracji okupacyjnej.
Potwierdzono, że Diels pomagał w odosobnionych przypadkach ucieczek prześladowanych opozycjonistów zagranicę, co podczas procesu denazyfikacji przyczyniło się do jego pozytywnej weryfikacji. Jednak jego działalność opozycyjna i uczestnictwo w spisku przeciwko Hitlerowi nie zostały udowodnione.