funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej byli w niej przedstawieni jako ludzie praworządni i pełni empatii. Do wczesnych osiągnięć gatunku należy też twórczość Andrzeja Piwowarczyka (Stary zegar, 1956 i Maszkary, 1957) oraz Zygmunta Zeydler-Zborowskiego (Czarny mercedes, 1958). Konwencja powieści milicyjnych – mimo że często powstawały one na zlecenie MO, jak np. cykl wieloautorski Ewa wzywa 07 (1968–1989) – podlegała jednak niekiedy modyfikacji. Powieści Anny Kłodzińskiej (np. Przegrana stawka, 1960; Błękitne okulary, 1965; Taniec szkieletów, 1977), jak również zapożyczający z konwencji gatunku serial telewizyjny 07 zgłoś się (1976–1989) bohaterami czyniły dwuznacznych moralnie stróżów prawa, nierzadko skonfliktowanych z przełożonymi. Irena Kühn (ps. Joanna Chmielewska) wypracowała swój odrębny typ kryminału humorystycznego (Klin, 1964; Romans wszechczasów, 1975). Pogłębione wizerunki psychologiczne bohaterów prezentowała powieść Larysy Zajączkowskiej-Mitzner Dolina nocy (1980).
Negatywnymi postaciami w powieściach milicyjnych byli wywiedzeni z literatury socrealistycznej: zachodni szpiedzy, przestępcy, malwersanci.