Sowa – poemat Tarasa Szewczenki ze zbioru Trzy lata. Utwór ten, podobnie jak cały zbiór, był pisany jedynie z myślą o lekturze w gronie przyjaciół, toteż po raz pierwszy został wydany drukiem dopiero w 1906, na łamach czasopisma Нова громада.
Okoliczności powstania utworu Sowa jest jednym z poematów o tematyce społeczno-obyczajowej zainspirowanych przez przyjazd Szewczenki na ziemie ukraińskie z Petersburga. Poeta uzyskał zgodę Akademii Umiejętności na ten wyjazd, gdyż zadeklarował chęć rozwoju swoich umiejętności malarskich poprzez wykonywanie szkiców osób i scen rodzajowych z natury. Ostatecznie pobyt na rodzinnej ziemi zaowocował dalszymi obserwacjami sytuacji społecznej Ukraińców, uzupełniającymi wspomnienia autora z dzieciństwa. Powstałe w tym okresie dzieła utrzymane są w generalnej tonacji oskarżeń wobec caratu jako głównego sprawcy nieszczęść zarówno całego narodu ukraińskiego, jak i indywidualnych tragedii.