2, s. 312, f. 1334), O nieoddawaniu dóbr stołu Królewskiego z 1607 (tamże, s. 439, f. 1609) i inne.Ustawy z 1635 O dobrach stołu naszego, tak w Koronie, iako y w W. X. Litewskim (Volumina Legum t. 3 s. 405, f. 853n) i 1638 O ekonomiach (tamże s. 405, f. 925n) nakazały zwrot wszystkich dóbr rozdarowanych lub wydzierżawionych za niską cenę..
Do największych ekonomii w XVII-XVIII w. należały w Koronie: Malbork, Krakowskie wielkorządy (dobra królewskie zarządzane przez wielkorządcę) z Niepołomicami Sambor (ekonomia samborska), Humańszczyzna (obejmowała cztery klucze: Humań, Hołowaniewskie, Bohopol, Chaszczowatę) w Wielkim Księstwie Litewskim: Grodno Mohylew.
Do niedawna w historiografii uważało się, że sytuacja chłopa w królewszczyznach była zwykle lepsza od tej w dobrach szlacheckich, gdyż wiele praw i przywilejów szlacheckich zwiększających pańszczyznę i inne obciążenia nie było stosowanych w królewszczyznach. Jednak najnowsze badania przeprowadzone nad procesem oddawania się w poddaństwo pokazują, że największym powodzeniem cieszyły się majątki szlacheckie składające się z jednej do kilku wiosek. W Wielkopolsce dotyczyło to 60% wszystkich wypadków oddawania się w poddaństwo, podczas gdy tylko 1% aktów dotyczył królewszczyzn.