Z kolei do stworzenia postaci policjanta, Nikodema Fomicza, mógł Dostojewski wykorzystać rysy rewirowego, z którym pisarz kontaktował się w sprawie swoich kłopotów materialnych i który udzielił mu licznych informacji o pracy policji.
Powstawanie i publikacja powieści W 1865 Dostojewski rozpoczął pracę nad powieścią, która miała być zatytułowana Pijaniutcy, i poruszać temat alkoholizmu, jego przyczyn i konsekwencji dla rodzin, zawierać sceny z życia rodzinnego i dokonywać analizy tego problemu. Jednak ponieważ wydawca nie wykazał zainteresowania planowanym utworem, pisarz porzucił pomysł. Nienapisani Pijaniutcy stali się jednak podstawą stworzenia portretu rodziny Marmieładowów w Zbrodni i karze.
Dostojewski rozpoczął pracę nad Zbrodnią i karą jesienią 1865, podczas pobytu w Wiesbaden. Uzyskał też wtedy od wydawcy czasopisma „Russkij Wiestnik” 300 rubli na poczet powstającej powieści. W listopadzie pisarz zniszczył napisane już fragmenty i rozpoczął proces pisania od nowa. Pierwsze rozdziały utworu ukazały się w „Russkim Wiestniku” w styczniu 1866. W lipcu 1866 Dostojewski zamieszkał w wiosce Lublino pod Moskwą, gdzie spędzała lato jego rodzina.