Były to zwykle wieloczęściowe utwory cykliczne zbliżone do divertimenta, serenady czy kasacji (ich nazwy bywały stosowane zamiennie; zob. przykład muzyczny - Nokturn-divertimento), przeznaczone na różne składy instrumentalne, orkiestrowe i kameralne, ale też wokalne lub wokalno-instrumentalne (np. 5 nokturnów W.A. Mozarta KV 436-439 i 346 (439a). Przeważała struktura czteroczęściowa, a jedna lub dwie części były w tempie wolnym. Faworyzowana była forma menueta. Struktura całego cyklu była często obramowana częściami o charakterze marszowym, co miało związek z ich przeznaczeniem do wykonywania na wolnym powietrzu i przemieszczaniem się muzyków w czasie gry (wejście i wyjście). Obsady złożone były z instrumentów dętych, smyczkowych bądź mieszanychMikołaj Rykowski: Harmoniemusik – społeczny i artystyczny fenomen kultury muzycznej Europy Środkowej w XVIII i I połowie XIX wieku. Praca doktorska na UAM, s. 19.
Nokturn w okresie romantyzmu
Wiek XIX przynosi nowe pojmowanie nokturnu. Ustalone zostają zasady budowy utworu i zawartych w nim emocji.