Przyczynę cywilizacyjnego ubóstwa Rosji upatrywał we wtórności wschodniego chrześcijaństwa wobec Rzymu i rosyjskim partykularyzmie oraz izolacjonizmie.
List ten (datowany na 1 grudnia 1829) został opublikowany bez podpisu w 1836 w czasopiśmie „Tielieskop”. Publikacja wywołała skandal pośród elit ówczesnego społeczeństwa rosyjskiego i oburzenie cara Mikołaja I (1825–1855). Cenzor, który zezwolił na publikację został usunięty ze stanowiska. Z nakazu cara Czaadajew został uznany za szaleńca, pismo zostało zamknięte, a jego naczelny redaktor, Nikołaj Nadieżdin – skazany na zesłanie. Sam Czaadajew został uznany za niepoczytalnego i umieszczony w areszcie domowym, w którym poddany został przymusowemu leczeniu. Zakazano jakichkolwiek jego publikacji i z nim związanych. List został opublikowany po raz drugi dopiero w 1906 roku. Inne pozostałe listy (poza VI) zostały opublikowane dopiero w 1935 już w ZSRR.