Osady służebne skupiały się wokół grodów, szczególnie wokół stołecznych lub o istotnym znaczeniu (administracyjnym, religijnym, naukowym), jak Kraków czy Poznań.
Charakter nazw służebnych Nazwy służebne określały pierwotnie wsie o genezie wczesnośredniowiecznej, położone w pobliżu jakiegoś znacznego ośrodka państwowego (grodu). Niektóre nazwy służebne stały się niezrozumiałe i dlatego uległy przemianom. Staropolska wieś służebna Cienietnicy, później Cienietniki ('ludzie produkujący sieci łowne, por. stpol. cienieto 'sieć do łowienia ptaków i zwierząt') została zmieniona na skutek tzw. etymologii ludowej na Cielętniki lub Ciemiętniki. Straciły swą motywację nazwy miejscowe Czastary, Łagiewniki, które pozostają całkowicie niezrozumiałe dla przeciętnego odbiorcy.