Nie jest znana data uzyskania praw miejskich, ponieważ nie zachował się przywilej lokacyjny, ale mogło stać się to już przed 1250 rokiemWidawski J., Miejskie mury obronne w państwie polskim do początku XV wieku, Wydawnictwo MON, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1973, s. 113.. Dokument Władysława Łokietka z 1298 roku potwierdza, że Brześć był lokowany na prawie magdeburskim. Brześć kilkunastokrotnie zmieniał w ciągu swych dziejów nazwę - wzmiankowany był pod nazwami: Brzest, Brzeszcze, Brzessczye (1314), Brescia, Brestia, Breste, Brest (1383), Brzesce (1459), Brzesczie (1566), Brzesko, Breszcze, Brzeczk, Brzeście i wreszcie – Brześć. thumb|left|Jan Matejko „Władysław Łokietek zrywający układy z Krzyżakami w Brześciu Kujawskim” – obraz z 1879 r.
W 1303 roku wzmiankowano brzeskiego burgrabiego Zbrosława. W czasach panowania Wacława II, doszło pod koniec 1305 roku do wybuchu powstania antyczeskiego na Kujawach i w Wielkopolsce, a znacząca rolę w buncie odegrał Brześć Kujawski. W dniu 25 stycznia 1306 roku wzmiankowano w dokumencie rozejmu zawartego w Toruniu między mieszczanami brzeskimi Albertem, Kerstenem i Gotkinem a starostą czeskim Pawłem, istnienie w Brześciu obronnych murów miejskich oraz castrumKodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, tom 2, wyd. I.Zakrzewski, Poznań 1878, nr 897. .