Niewiele wyzwolonych krajów Trzeciego Świata odniosło sukces gospodarczy.

Metropolie chciały przede wszystkim silniej przywiązać swe posiadłości, poprzez przekształcenie ich w terytoria zamorskie i ofiarowanie tubylcom pełnych praw obywatelskich. Projekty te wywoływały jednak opór europejskich osadnikówPodręczny atlas historii powszechnej, wyd. 1999, s. 144.. Po II wojnie światowej wśród brytyjskich i francuskich liberałów pojawiła się tendencja zmierzająca do podjęcia w posiadłościach afrykańskich programów reform politycznych i społecznych. Spotkała się ona ze zdecydowanym sprzeciwem białych osadnikówPodręczny atlas historii powszechnej, wyd. 1999, s. 150..

Po II wojnie światowej oraz ukształtowaniu się świata z podziałem na centrum zachodnie (Ameryka Północna oraz Europa Zachodnia) i centrum wschodnie (ZSRR oraz Chińska Republika Ludowa), w różnych punktach kuli ziemskiej zaczęła wzrastać rywalizacja między tymi dwoma blokami. Bogate, „białe” peryferia (Australia, Nowa Zelandia, RPA oraz coraz bardziej zbliżająca się do Zachodu Japonia) miały silne związki ze światem zachodnim i były na tyle stabilne, że nie ulegały wpływom komunistycznym. Inaczej przedstawiała się sytuacja słabiej rozwiniętych krajów Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej, w których socjalizm lub komunizm mogły wydawać się sposobem na zlikwidowanie zacofania.