Życiorys Dzieciństwo thumb|left|Dom i zwierzęta (szkice, 1832–1834) Urodził się 5 kwietnia 1827 roku w rodzinie kwakrów z Upton w hrabstwie Essex. Był czwartym spośród siedmiorga dzieci i jego żony, Isabelli Lister. Ojciec był zainteresowany naukami przyrodniczymi. Zdobył uznanie jako wynalazca i wytwórca soczewki achromatycznej, zastosowanej w mikroskopach; w 1832 roku został członkiem Towarzystwa Królewskiego.
Syn przejął zainteresowania ojca.
Studia w Londynie Od 1844 roku był studentem Kolegium Uniwersyteckie w Londynie. Zgodnie z sugestiami ojca studia rozpoczął od nauk humanistycznych (program przypominający współczesne sztuki wyzwolone), aby następnie przejść na wydział medyczny. Dzięki starszemu koledze z Religijnego Towarzystwa Przyjaciół, który był jednym z asystentów Roberta Listona, był świadkiem przełomowego dla chirurgii eksperymentu – przeprowadzonej 21 grudnia 1846 roku operacji w ogólnym znieczuleniu eterem.